Niniejsza monografia dostarcza praktycznej wiedzy na temat wykrywania i analizy zmów przetargowych na rynku zamówień publicznych. Autor, wykorzystując stosunkowo proste metody statystyczne, prezentuje skuteczne narzędzia do badania konkurencji między wykonawcami ubiegającymi się o udzielenie zamówienia. Monografia skierowana jest do praktyków – zamawiających i wykonawców – którzy chcą dogłębnie zrozumieć mechanizmy porozumień kartelowych i metody ujawniania tego rodzaju nadużyć. Na podstawie przeglądu literatury oraz analizy rzeczywistych przypadków zmów ujawnionych w Polsce, autor proponuje kompletny zestaw praktycznych markerów zmowy, gotowych do wykorzystania w bieżącej ocenie zagrożenia zakłóceniem konkurencji w konkretnej procedurze zamówieniowej.
Na tle tej utrwalonej jednostronności polskiej literatury przedmiotu recenzowane opracowanie zdecydowanie pozytywnie się wyróżnia. (…) Autor dokonał poprawnej identyfikacji dostępnych źródeł pozyskania materiału faktograficznego do swojego opracowania, który to materiał twórczo wykorzystał. (…) Powstało dzieło o istotnym znaczeniu zarówno teoretycznym, jak i utylitarnym.
Z recenzji dra hab. Andrzeja Borowicza
Łukasz Ziarko – ekonomista, adiunkt na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Od blisko dwóch dekad specjalizuje się w prowadzeniu analiz ekonomicznych na potrzeby stosowania prawa ochrony konkurencji, łącząc wiedzę akademicką z głębokim rozumieniem praktyki rynkowej.
Spis treści
Wstęp
Rozdział I. Anatomia kartelu
1. Konkurencja jako mechanizm alokacji
2. Monopol i konkurencja doskonała – punkty odniesienia
3. Rynki o skoncentrowanej strukturze podaży
4. Strategie działania w warunkach oligopolu
4.1. Rywalizacja przez wielkość produkcji
4.2. Konkurencja cenowa
4.3. Przypadek asymetrycznego oligopolu
4.4. Zmowa niewymagająca ustaleń
5. Kartel jako forma strategicznej interakcji oligopolistów
5.1. Warunki zawiązania zmowy kartelowej
5.2. Koszty związane z organizacją i zarządzaniem kartelem
5.3. Koszty związane z udziałem w kartelu
5.4. Czynniki wpływające na stabilność kartelu
Rozdział II. Zmowa przetargowa 33
1. Antykonkurencyjne porozumienia w zamówieniach publicznych
2. Strategie zmów przetargowych
2.1. Składanie ofert kurtuazyjnych
2.2. Składanie ofert niekompletnych
2.3. Wycofywanie złożonych ofert i rotacja ofert
2.4. Ograniczanie ofert
2.5. Konsorcja przetargowe
3. Zakazy zawierania zmów przetargowych
3.1. Reguły zawarte w prawie zamówień publicznych
3.2. Przepisy prawa ochrony konkurencji
3.3. Przepisy karne
3.4. Rekomendacje, zalecenia i kodeksy dobrych praktykSpis treści
Rozdział III. Statystyczne metody identyfikacji zmów przetargowych
1. Klasyfikacja metod identyfikacji zmów przetargowych
2. Metody strukturalne
3. Metody behawioralne
3.1. Markery zmowy – struktura rynku
3.2. Markery zmowy – rozkład cen
3.3. Statystyczna ocena znaczenia markerów cenowych
3.4. Markery zmowy – wzorce postępowania wykonawców
Rozdział IV. Zmowy przetargowe w Polsce
1. Stan konkurencji w zamówieniach – źródła informacji
2. Rynek zamówień publicznych w latach 2007–2024
3. Konkurencja o zamówienia publiczne
3.1. Tryb udzielenia zamówienia
3.2. Liczba ofert
3.3. Liczba ofert odrzuconych
3.4. Kryteria oceny ofert
4. Zmowy przetargowe w świetle decyzji Prezesa UOKiK
4.1. Przedmiot zamówienia
4.2. Zamawiający
4.3. Wykonawcy
4.4. Liczba ofert
5. Zmowa przetargowa oczami jednostek samorządu terytorialnego
5.1. Zdolność do identyfikacji przesłanek zmowy
5.2. Oszacowanie ryzyka zmowy przetargowej
5.3. Prewencja zmów przetargowych
Rozdział V. Metody statystyczne w identyfikacji zmów przetargowych
1. Markery oparte na strukturze rynku
2. Markery oparte na cenach
2.1. Ogólna charakterystyka procedury badawczej
2.2. Weryfikacja użyteczności metod statystycznych w identyfikacji
zmów przetargowych – ocena ex post
2.3. Znaczenie wskaźników opartych na cenach z punktu widzenia
identyfikacji zmów przetargowych – ocena ex post
2.4. Miary zgodności z rozkładem Benforda
2.5. Weryfikacja użyteczności metod statystycznych w identyfikacji
zmów przetargowych – ocena ex ante
3. Markery oparte na wzorcu zachowania się przedsiębiorców
3.1. Wskaźnik prawdopodobieństwa wygranej
3.2. Miary dynamiki w ocenie zmiany aktywności wykonawców
3.3. Analiza koszykowa w badaniu związków między wykonawcami
4. Metody statystyczne jako narzędzie badania cen – perspektywa jednostek samorządu terytorialnego
Zakończenie
Bibliografia
Spis rysunków i tabel
Aneks
